PL

Katedra Prawa Rzymskiego

Kontakt

ul. Kopcińskiego 8/12
Łódź 90-232

SEKRETARIAT: specjalista mgr Anna Makowska-Janowska
email: amakowska@wpia.uni.lodz.pl                         

nr tel.: (42) 635-46-19        pok. nr 4.02, IV piętro bud. A

 

 

 

informacje dotyczące pracowników katedry

Wszystkie informacje dotyczące pracowników katedry (między innymi godziny dyżurów, terminy przeprowadzanych egzaminów, zmiany terminów zajęć, informacje dotyczące seminariów) znajdują się na podstronach poszczególnych pracowników.

LISTA PAREMII OBOWIĄZUJĄCYCH NA EGZAMINIE KOŃCOWYM Z PRAWA RZYMSKIEGO DLA STUDENTÓW I ROKU PRAWA

LISTA PAREMII OBOWIĄZUJĄCYCH NA EGZAMINIE KOŃCOWYM Z PRAWA RZYMSKIEGO DLA STUDENTÓW I ROKU PRAWA

SEMESTR ZIMOWY

  1. Ius est ars boni et aequi.
  1. Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere.
  2. Salus rei publicae suprema lex esto.
  3. Volenti non fit iniuria.
  4. Ius civile vigilantibus scriptum est.
  5. Non omne quod licet honestum est.
  6. Male nostro iure uti non debemus.
  7. In dubio pro reo.
  8. Audiatur et altera pars.
  9. Actor sequitur forum rei.
  10. Qui iure suo utitur, neminem laedit.
  11. Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat.
  12. Vim vi repellere licet.
  13. Bis de eadem re agere non licet / Ne bis in idem.
  14. Nemo est iudex in propria causa.
  15. Testis unus testis nullus.
  16. Quot generationes tot gradus.
  17. Nasciturus pro iam nato habetur quotiens de commodis eius agitur.
  18. Mater semper certa est, pater est quem nuptiae demonstrant.
  19. Nuptias non concubitus, sed consensus facit.
  20. Adoptio naturam imitatur.
  21. Ignorantia iuris nocet / Ignorantia facti non nocet.
  22. Quod  ab  initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere.
  • Ipso iure / ex lege
  • Reformatio in peius

 

SEMESTR LETNI

  1. Accessio cedit principali.
  2. Genus perire non censetur.
  3. Mala fides superveniens non nocet.
  4. Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet. 
  5. Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest.
  6. Prior tempore, potior iure.
  7. Superficies solo cedit.
  8. Impossibilium nulla obligatio est.
  9. Pacta sunt servanda.
  10. Dies interpellat pro homine.
  11. Species  perit  ei cui debetur.
  12. Fur semper moram facere videtur.
  13. Magna neglegentia culpa est, magna culpa dolus est.
  14. Nomina ipso iure divisa.
  15. Nemo  pro  parte  testatus, pro parte intestatus decedere potest.
  16. Semel  heres,  semper  heres.
  17. Ex iniuria ius non oritur.

Egzamin z prawa rzymskiego

Szanowni Państwo,

Uprzejmie informuję, że egzaminy z Prawa Rzymskiego u Pani Profesor Anny Pikulskiej-Radomskiej

odbędą się w następujących terminach :

  • 12 czerwca 2019r. – godzina 10.00 pokój 3.07
  • 13 czerwca 2019r. – godzina 10.00 pokój 3.07
  • 18 czerwca 2019r. – godzina 10.00 pokój 3.07
  • 19 czerwca 2019r. – godzina 10.00 pokój 3.07
  • 25 czerwca 2019r. – godzina 10.00 pokój 3.07
  • 26 czerwca 2019r. – godzina 10.00 pokój 3.07

Zapisy na w/w terminy egzaminów odbywają się w sekretariacie Katedry, pokój 4.02, od poniedziałku do piątku w godzinach  09.00-15.00

ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE

Zagadnienia na egzamin 2018/2019

Szanowni Państwo,

Poniższe zestawienie pod względem formalnym ma charakter dość roboczy: czasem są to konkretnie sformułowane pytania, czasem hasła do rozwinięcia. Zakres wymagań określony jest jednak ściśle.

SEMESTR I

Prawo prywatne, prawo publiczne

Periodyzacja, źródła prawa w poszczególnych okresach i trochę o każdym, zwyczaj jako źródło prawa zwyczajowego: ustawa jako źródło prawa, jej budowa, rodzaje ze względu na sankcję;

jurysprudencja jako źródło prawa, szkoły prawnicze w okresie pryncypatu, ius respondendi, konstytucja Raweńska

prawotwórcza działalność urzędników republikańskich, edictum perpetuum,

konstytucje cesarskie jako źródła prawa, ich rodzaje,

uchwały senatu jako źródło prawa

tetrarchia – znaczenie terminu

Instytucje Gajusa i ich systematyka,

systematyka pandektowa,

Pojęcia ius i lex

Pojęcia: ius civile, ius gentium, ius honorarium, ius naturale

Ustawa XII tablic,

kodyfikacja Justyniańska, Corpus Iuris Civilis, interpolacje

Pojęcia: prawo rzymskie antyczne, ius commune, usus modernus Pandectarum, pandektystyka,

Metody badania prawa rzymskiego

Co to jest prawo procesowe?

Pojęcie actio (czynność procesowa, prawo skargi)

Znaczenie pojęć:

· wykonywanie prawa (Qui iure suo utitur neminem laedit)

· nadużycie prawa (male nostro iure uti non debemus)

· naruszenie prawa

· jurysdykcja

· kognicja

· właściwość sądu

· zdolność procesowa

· legitymacja procesowa czynna i bierna

Obrona konieczna (vim vi repellere licet), pomoc własna

Cechy procedury zwyczajnej (dwufazowość, urzędnik, sędzia prywatny (Nemo est iudex in propria causa) kontradyktoryjność (Audiatur et altera pars), ustny pozew i wyrok, bezpłatny, wyrok ostateczny (Bis de eadem re agere non licet/ne bis in idem), egzekucja majątkowa (uniwersalna i konkursowa), sędzia prywatny; z gruntu odmienny kognicyjny - cechy.

Postępowanie dowodowe (swobodna ocen dowodów, legalna ocena dowodów, Ei incumbit probatio qui dicit non qui negat, In dubio pro reo, testis unus testis nullus)

Środki ochrony pozaprocesowej, w szczeg. restitutio in integrum

Zasada personalności prawa, terytorialności prawa

Pojęcie osoby, osoba fizyczna (persona), osoby prawne, korporacje, tres faciunt collegium (stowarzyszenie), fundacje

Początek istnienia osoby fizycznej, skutki żywego urodzenia, moment żywego urodzenia

Nasciturus pro iam nato… – sens paremii, fikcja żywego urodzenia, ochrona interesu, czy jest to przesunięcie momentu bytu jednostki ludzkiej?

Koniec bytu jednostki ludzkiej; domniemania – śmierć członków rodziny w jednym zdarzeniu, popadnięcie w niewolę – ius postliminii (fictio legis Cornaliae)

Pojęcie caput; status i inne okoliczności decydujące o zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych (znaczenie tych pojęć) infamia, religia; wiek, pleć, stan psychiczny, marnotrawstwo; krąg osób wyposażonych w obie zdolności; inne kategorie (np. zdolni do czynności bez podmiotowości prawnej)

Kategorie w ramach poszczególnych status, pozycja niewolników (ludzie, ale przedmioty prawa, nie podmioty prawa, zresztą nie jedyni, np. córki alieni iuris, powstanie niewoli, ustanie niewoli (wyzwolenie i inne sposoby formalne i nieformalne), ograniczenia wyzwoleń, ochrona niewolników, prawo azylu, zakaz srożenia się, favor libertatis; wyzwoleńcy, prawo patronatu; półwolni (in mancipio, kolonii, addicti i nexi)

Capitis deminutiones,

Obywatele; publiczoprawne i prywatnoprawne uprawnienia obywateli, Latyni, peregryni (tu pamiętać o mozaice praw funkcjonujących w państwie rzymskim (my uczymy się tylko o rzymskim, a więc ius civile i ius gentium (w praktyce ius praetorium)

Agnacja i kognacja, obliczanie stopnia pokrewieństwa (quot generationes tot gradus), linea recta, linea obliqua), powinowactwo

Małżeństwo, pojęcie, zawarcie (nuptias non concubitus sed consensus facit), przesłanki (dojrzałość, ius conubii, zgoda zwierzchnika), inne (konkubinat, cintubernium, matrimonium iuris gentium), conventio in mamum, ustanie i rozwiązanie małżeństwa – rozróżnienie pojęć; rozwód, zniesienie manus, żałoba i ponowne małżeństwo; ustawodawstwo małżeńskie Augusta (w szczeg. lex Iulia i Papia Poppea – wiek, dzieci; konsekwencje w zakresie prawa spadkowego).

Skutki małżeństwa zależne od pozycji żony, stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami; wspólność (wyłączny właściciel majątku rodziny, żona traci zdolność majątkową, sukcesja uniwersalna) i rozdzielność majątkowa , posag, jego funkcje, obowiązek zwrotu posagu

Władza zwierzchnia: manus, patria potestas, domenica potestas

Władza ojcowska, źródła (urodzenie w małżeństwie, mater semper certa est, pater est quem nuptiae demonstrant, domniemanie wzruszalne), przysposobienie (adoptio, adrogatio (sukcesja uniwersalna), legitymacja (małżeństwo, decyzja cesarza); treść władzy ojcowskiej (ius vitae necisque, w tym porzucenia dzieci, ius vendendi, zgoda na małżeństwo), władza nad majątkiem: jedyny podmiot, peculium, p. castrense, quasi castrense, bona materna w dominacie), wygaśnięcie władzy ojcowskiej (emancypacja)

Opieka (niedojrzali, kobiety SUI IURIS!), kuratela zawsze gdy zachodziła potrzeba zajęcia się jakimś majątkiem, opieka jako munerum, ius trium liberorum, actio tutelae i in.; cura furiosi, cura prodigi, cura minoris (lex Laetoria), k. spadku leżącego, k. ventris, i in.

 

SEMESTR II

Rodzaje czynności prawnych

Przesłanki ważności czynności prawnych

Elementy czynności prawnej, przykłady oświadczeń woli opatrzonych warunkiem i terminem

Wady oświadczenia woli

Pojęcie rzeczy

Podziały rzeczy, w szczeg. rzeczy oznaczone indywidualnie i gatunkowo, ruchomości, nieruchomości,

Pożytki – pojęcie, kto nabywa ich własność i kiedy

Posiadanie – pojęcie, postaci

Rodzaje posiadania, kryteria podziałów

Nabycie i utrata posiadania

Nabycie pojadania solo animo

Ochrona posesoryjna – ochrona interdyktalna, co to był interdykt?

Pojęcie bona fides

Pojęcie własności, treść prawa własności – ius possidendi, ius utendi et fruendi, ius disponendi lub uti, frui, abuti

Współwłasność, konstrukcja, pojęcie udziału

Tzw. rodzaje własności

Ograniczenia prawa własności, zasada elastyczności prawa własności

Nabycie prawa własności – pierwotne i pochodne

Sukcesja, sukcesor, sukcesja uniwersalna, syngularna

Zasiedzenie – rozwój instytucji, przesłanki i ich wyjaśnienie, skutki zasiedzenia

Akcesja, accessio cedit prinicpali, superficies solo cedit

Pochodne sposoby nabycia własności

Ochrona własności

Prawa na rzeczy cudzej – co to, ich charakter

Zasady rządzące służebnościami

Habitatio a superficies

Powstanie, wygaśniecie służebności

Ochrona służebności

Emfiteuza, superficies

Służebności osobiste, gruntowe: podmiot, przedmiot, treść

Prawo zastawu, podmiot, przedmiot, treść

Hipoteka, powstanie hipoteki, realizacja hipoteki

Prawo retencji

Zastaw antychretyczny

Wielość zastawów i ich realizacja

Pojęcie zobowiązania

Pojęcia – wierzyciel, dłużnik, wierzytelność, dług , świadczenie

Podmiot i przedmiot zobowiązań

Świadczenie – dare, facere, praestare

Cechy świadczenia

Zobowiązanie alternatywne, upoważnienie przemienne

Świadczenie uboczne – odsetki

Pojęcie akcesoryjności

Wielość podmiotów zobowiązań

Zobowiązania solidarne, solidarność bierna, solidarność czynna

Podział zobowiązań na jednostronne i dwustronne – doskonałe i niedoskonale,

Podział zobowiązań według źródła ich powstania

Zobowiązania z kontraktów,

Kontrakt pożyczki

Synallagma – wzajemność świadczeń

Kontrakt emptio-venditio – towar, cena

Odpowiedzialność sprzedawcy za wady towaru

Kontrakt najmu

Prawo rodyjskie o zrzucie morskim

Kontrakt spółki – definicja, relacje miedzy uczestnikami

Korporacja a spółka

Kontrakt zlecenia

Depositum, szczególne rodzaje depozytu

Commodatum

Quasi-kontrakty

Negotiorum gestio

Bezpodstawne wzbogacenie

Rodzaje deliktów

Damnum iniuria datum

Odpowiedzialność odszkodowawcza – kontraktowa i deliktowa

Przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej

Szkoda

Wina, stopniowanie winy

Odpowiedzialność dłużnika na zasadzie winy

Custodia

Co to jest siła wyższa

Culpa levissima

Wina akwiliańska

Umocnienie zobowiązań

Poręczenie

Sposobu umorzenia zobowiązania

Skarga pauliańska

Pojęcia – dziedziczenie, spadek, testament, kodycyl, fideikomis

Przesłanki ważności testamentu

Ustanowienie dziedzica

Podstawienie dziedzica

Zapisy testamentowe – rodzaje

Wydziedziczenie

Legat windykacyjny

Nieważność i nieskuteczność testamentu

Dziedziczenie przeciwtestamentowe

Zachowek

Ochrona przed pominięciem – materialna i formalna

Dziedziczenie ustawowe,

Kwarta ubogiej wdowy

Ochrona dziedziców przed nadmiernymi zapisami testamentowymi

Transmisja powołania do spadku

Spadek wakujący

Spadek leżący

Dobrodziejstwo inwentarza

Kwarta falcydyjska

Poza wymienionymi zagadnieniami obowiązują wszystkie zamieszczone na stronie paremie w brzmieniu łacińskim, polskim tłumaczeniu i z wyjaśnieniem znaczenia.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług.<br>Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce lub konfiguracji usługi.